Stoomboot Phoenix

Een geklonken stoomsloep van omstreeks 1930, aangedreven door een stoommachine uit 1877. Varend op de Hollandse plassen.

De Phoenix

De stoomboot Phoenix is van 2010-2012 samengesteld door een aantal vrienden uit de omgeving van Oude Wetering.

Het casco is gebouwd omstreeks 1930. Het is een geklonken rondspant en heeft de laatste jaren gevaren in de omgeving van Rotterdam.

De huidplaten zijn op een bijzondere wijze rond gemaakt. Bij de restauratie zijn de hamerslagen van de bolkophamer duidelijk terug gevonden.

Uit archieven is naar voren gekomen dat een vaartuig met dezelfde afmetingen en rompbouw werd gebouwd als “powerful tug”. Het is waarschijnlijk dat dit vaartuig is gebruikt op de Hollandse plassen om zeilvaartuigen van en naar de plas te slepen.

Bij de restauratie is een gedeelte van het vlak opnieuw geplaatst middels klinknagels. Het dek is vernieuwd en er is een ovale kuip gemaakt.

In augustus 2011 is de boot officieel gedoopt als Phoenix en wordt gebruikt voor pleziervaarten in de omgeving van de Hollandse plassen.

De groen-witte stoomboot Phoenix vaart op de plas met vier opvarenden, rook uit de witte schoorsteen en de Nederlandse vlag achterop.
De Phoenix op de plas, met de Lunkenheimer stoomfluit naast de schoorsteen.

Technische gegevens

7,25 mLengte
2,10 mBreedte
0,90 mDiepgang
3000 kgVaarklaar
7–10 km/uKruis- / max. snelheid
2 + 6Bemanning + gasten

Romp

Materiaal
Staal, geklonken
Interieur
Afgetimmerd met teakhout
Schroef
Vierblads, diameter 23 inch, verzet
Watertank
Ongeveer 150 liter, voor in het schip
Kolenbunker
Ongeveer 100 kg

Ketel

Waterpijpketel, afkomstig van een Merryweather Valiant stoompomp uit 1943. De ketel is in eigen beheer in 2008 nieuw gebouwd.

De voeding van de ketel is tijdens de vaart middels een voedingspomp die aan de machine gekoppeld is. Daarnaast is een injecteur en een handvoedingspomp gemonteerd.

De stoomketel is zo geplaatst dat deze eenvoudig uit de boot te halen is en weer voorzien kan worden van de stoommachine en pomp om op de wal als stoompomp demonstraties te kunnen geven.

Machine

Eén cilinder stoommachine van Amerikaanse makelij. De herkomst is onduidelijk. De machine is geheel gereviseerd waarbij het vermoedelijke bouwjaar naar voren kwam: 1877!

De Stephenson omkeerbeweging is later aangebouwd. De stoominstallatie is uitgebreid met een condensor, een eigenbouw Edwards natte luchtpomp en diverse pompen voor circulatie en condensaat.

Fluit en sirene

Er is een Lunkenheimer drietoon stoomfluit met een diameter van 3 inch geplaatst. Tevens is er een in eigen beheer gebouwde stoomsirene gemonteerd.

Varen

De kruissnelheid bedraagt 7 km/u, maximaal kan 10 km/u gehaald worden. De bemanning bestaat uit een stoker / machinist en een stuurman. Daarnaast kunnen nog maximaal zes gasten meegenomen worden.

De Phoenix vaart van links naar rechts langs een windmolen, met rook boven de bomen en vijf opvarenden aan boord.
Onderweg langs de molen op de Hollandse plassen.

Lid van de Steam Boat Association

Sedert enkele jaren zijn we met de Phoenix lid van de Engelse stoombotenclub SBA. Het is een club met 1000 leden waarvan een groot aantal stoomboot eigenaren.

Op de website wordt een register bijgehouden van de boten: bekijk de Phoenix in het SBA-register.

Phoenix in English

Hull

Launch. Riveted iron hull and steel welded deck. Built 1920, Netherlands (builder unknown).
LOA 23' 9" · LWL 23' 0" · Beam 6' 11" · Draft 2' 11"

History of the hull is unknown. It was probably used as a small tug boat on the Dutch lakes to tow sailing boats to and from the lake and was fitted with a petrol engine.

We bought the hull when it was fitted with a Peugeot diesel engine. It was in a very poor condition and we replaced about 1/3 of the hull plates. All plates were riveted back into place. The deck is new and welded. All woodwork is made from teak.

Boiler

Merryweather & Sons. Built 2006 in our own workshop, Netherlands.
Coal fired · 118 psi · steel drum, 65 × 0.89" steel tubes, welded steel, expanded tubes.
Condensing, engine driven pump, hand pump, injector, steam feed pump, feed water heater, whistle, siren.

The boiler is original from a Merryweather Valiant steam fire engine. The complete steam plant was bought in the 1990s from John Hallam of Whitley Bay and was displayed at rallies on many occasions in the Netherlands, Germany and Great Britain.

Only the boiler is fitted in the boat, not the fire pump. It takes about one hour to remove the boiler from the boat and re-fit the pump. In 2006 the boiler was totally renewed in our own workshop. The only original part used was the top of the outer shell. Every two years we take the boiler apart for Lloyds inspection.

Engine

Single cylinder. Built 1877, USA (maker unknown).
Slide valve · Stephenson valve gear.

The engine was probably made in the USA. The Stephenson reversing gear is not original and was added by a former engine owner.

During restoration it was fitted with new piston, piston rings, crankshaft, all bearings, eccentrics, eccentric for the beam, beam, homemade Edwards pump, circulation pump and boiler feed-pump.

Propeller

Bronze, 4 blades, right hand.

History

In 2009 the Phoenix was assembled from scratch. In 2010 we made our maiden voyage and since then every summer, trips are made around the lakes in the western part of Holland near Leiden.

In 2014 we made a round trip to Utrecht and steamed for eight consecutive days without any problems, a distance of 200 km. Every winter we make technical improvements.

Phoenix in the SBA register